Stres kısa süreli olduğunda bizi harekete geçirir; bir projeyi bitirmemizi, zor bir dönemi atlatmamızı sağlar. Ancak dinlenmeye fırsat bulamadan aylarca süren stres, zamanla bedeni ve zihni tüketir. Tükenmişlik, çoğu zaman en çok çalışan, en sorumlu davranan ve "hayır" demekte zorlanan kişilerde ortaya çıkar.
Tükenmişliğin sessiz işaretleri
- Uyusanız da geçmeyen bir yorgunluk
- Eskiden keyif aldığınız işlere karşı isteksizlik ve uzaklaşma
- Çabuk sinirlenmek, sabırsızlık, sık ağlama isteği
- Odaklanma ve karar vermede güçlük
- Baş ağrısı, kas gerginliği, sık hastalanma
- "Ne yapsam yetmiyor" ve "boşuna uğraşıyorum" düşünceleri
Stresle çalışan bir danışmanlık süreci neleri kapsar?
Online danışmanlıkta önce stresinizin kaynaklarını birlikte haritalarsınız: iş yükü mü, ilişkiler mi, bakım verdiğiniz biri mi, yoksa kendinize koyduğunuz yüksek standartlar mı? Ardından şu alanlarda somut adımlar belirlenir:
- Sınır koymak ve gerektiğinde "hayır" diyebilmek
- Gerçekçi önceliklendirme ve yük paylaşımı
- Dinlenmeyi bir ödül değil ihtiyaç olarak görebilmek
- Mükemmeliyetçi düşüncelerle esneklik kazanmak
- Uyku, hareket ve sosyal destek gibi koruyucu alışkanlıkları güçlendirmek
Yoğun bir hayatta destek almanın en pratik yolu
Tükenmiş birinin en son ihtiyacı, haftalar sonraya randevu almak ve trafikte bir saat yol gitmektir. Online Psikoloji Merkezi'nde öğle arasında 15 dakika, akşam çocuklar uyuduktan sonra yarım saat konuşabilirsiniz. Paket satın almak zorunda değilsiniz; ihtiyacınız olduğu kadar, konuştuğunuz dakika kadar ödersiniz.
Bugünden başlayabileceğiniz üç değişiklik
- Gün içinde 10 dakikalık, telefonsuz ve ekransız bir mola belirleyin.
- Bu hafta erteleyebileceğiniz ya da devredebileceğiniz bir işi seçin.
- Uyumadan önceki son yarım saati işe ve habere değil, sizi dinlendiren bir şeye ayırın.
Stresin bedendeki izleri
Uzun süreli stres yalnızca zihni değil bedeni de etkiler. Stres hormonlarının sürekli yüksek kalması uyku kalitesini bozar, bağışıklığı zayıflatır, sindirim sorunlarına, baş ve boyun ağrılarına yol açabilir. Pek çok kişi önce bedenindeki bu değişiklikleri fark eder, ardından duygusal tükenmişliği. Danışmanlık sürecinde bedeninizin verdiği sinyalleri erken tanımayı öğrenmek, tükenmişlik derinleşmeden önlem almanızı sağlar. Gerekli gördüğünde danışmanınız bedensel belirtiler için bir hekime başvurmanızı da önerir.
Bakım verenler ve ebeveynler için özel bir not
Hasta ya da yaşlı bir yakına bakan, küçük çocuk büyüten ya da ailenin tüm yükünü sırtlayan kişiler tükenmişliği en sessiz yaşayan gruptur. Kendinize zaman ayırmak bencillik değil, bakım vermeye devam edebilmenin koşuludur. Görüşmelerde suçluluk duymadan yardım istemeyi, sorumlulukları paylaşmayı ve kısa da olsa kendinize ait anlar yaratmayı konuşabilirsiniz. Dakika bazlı görüşme imkânı, zamanı en kısıtlı olan bu kişiler için özellikle tasarlandı.
